Lân (P) là một trong ba nguyên tố dinh dưỡng đa lượng thiết yếu đối với cây trồng. Tuy nhiên, trong nhiều loại đất nông nghiệp, chỉ 10–25% lượng lân bón vào được cây hấp thu, phần còn lại nhanh chóng bị cố định dưới dạng các hợp chất khó tan với canxi (Ca), sắt (Fe) hoặc nhôm (Al). Điều này không chỉ làm giảm hiệu quả sử dụng phân bón mà còn gia tăng chi phí canh tác và nguy cơ tích lũy lân trong đất.
Đó là lý do Phosphate Solubilizing Bacteria (PSB) – nhóm vi khuẩn hòa tan lân – được xem là một trong những tác nhân vi sinh quan trọng nhất trong nông nghiệp hiện đại.
Các vi khuẩn như Bacillus megaterium, Bacillus subtilis, Pseudomonas fluorescens, Enterobacter spp. hay Paenibacillus spp. có khả năng tiết ra các axit hữu cơ (gluconic, citric, oxalic, malic...), làm giảm pH cục bộ quanh vùng rễ và phá vỡ liên kết giữa lân với Ca, Fe hoặc Al. Đồng thời, chúng còn sản sinh các enzyme phosphatase và phytase, giúp khoáng hóa nguồn lân hữu cơ trong đất thành dạng H₂PO₄⁻ và HPO₄²⁻ mà cây có thể hấp thu.
Không chỉ giúp giải phóng nguồn lân sẵn có trong đất, PSB còn góp phần:
Kích thích phát triển bộ rễ và tăng diện tích hấp thu dinh dưỡng.
Nâng cao hiệu quả sử dụng phân lân, giảm lượng phân hóa học cần bón.
Cải thiện hoạt động của hệ vi sinh vật vùng rễ.
Thúc đẩy sinh trưởng, tăng năng suất và nâng cao khả năng chống chịu của cây trồng.
Ngày nay, việc kết hợp vi khuẩn hòa tan lân với phân hữu cơ, nấm rễ cộng sinh (AMF) và các vi sinh vật cố định đạm đang trở thành xu hướng trong các mô hình canh tác bền vững. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng dinh dưỡng mà còn góp phần cải tạo đất, giảm thất thoát phân bón và hướng tới một nền nông nghiệp xanh, hiệu quả và thân thiện với môi trường.
Đất không thiếu lân, điều cây trồng cần là một hệ vi sinh đủ mạnh để "đánh thức" nguồn lân đang bị khóa trong đất. Đó chính là vai trò của Phosphate Solubilizing Bacteria.
